http://www.centriole.kivilo.com/ sNews CMS Centrosfera – centriole i otaczająca je cytoplazma. Ma zdolność do polimeryzacji mikrotubuli, niekiedy nazywana jest centrosomem lub centrum komórkowym.
Centriola zbudowana jest z 9 trójek mikrotubuli ułożonych koncentrycznie, a w środku jest filament. Dookoła walca ułożone koncentrycznie są satelity tj. ziarenka widoczne pod mikroskopem elektronowym. Poszczególne trójki łączą się za pomocą b. fibrylarnego.
W kom. nie dzielących się są 2 centriole, których osie ułożone są prostopadle. Przed podziałem następuje replikacja centrioli (przez rozrost z procentrioli; powstają walce z 9 pojedyńczych mikrolubuli, później następuje dobudowa mikrotubuli do trójek). 2 pary wędrują do przeciwnych biegunów kom.
Rola cetrosfery i centrioli:
- układ mikrolubul w inerfazie
- organizowanie biegunów wrzecionka podziałowego
- polimeryzacja mikrotubuli wrzecionka
- u podstawy rzęsek i witek jako ciałka podstawowe (kinetosomy) – organizowanie struktury i ruch np. rzęsek

WTRĘTY KOMÓRKOWE
Wtręty kom. to drobne ziarna lub krople przejściowo występujące w kom. Najczęściej są nagromadzeniem metabolitów kom. lub zmagazynowaniem określonych substancji, mogą to być:
- ziarna glikogenu
- krople tłuszczu obojętnego
- wyraz degeneracji
- barwniki wytwarzane przez kom. np. melanina
- barwniki transportowane do kom. np. witamina A
JĄDRO KOMÓRKOWE (nucleus, karyon)
Zasadochłonne, z 99% materiału genetycznego kom. w postaci DNA; oddzielone od cytoplazmy otoczką jądrową z 2 błon, wewnątrz znajduje się karioplazma głównie z chromatyny. W skład jądra wchodzą:
- jedno lub kilka jąderek
- interchromatyna
- perychromatyna
- ciałka jądrowe (wtręty jądrowe)
- macierz jądrowa (matrix)
- kariolimfa – płyn z jonami nieorg., zw. drobnocząsteczkowymi i makrocząsteczkami
Podział kom. ze względu na ilość jąder:
- monokariocyty – większość kom.
- bikariocyty np. hepatocyty
- polikariocyty np. kom. mm. poprzecznie prążkowanych
Jądro ma zwykle 6-12pg DNA, średn. 5-10m, zwykle okrągłe lub owalne, czasami nieregularne; mogą się składać z segmentów (np. granulocyty)
Kształt i wygląd jąder kom. zwyrodniałych (zdegenerowanych) może mieć postać:
- piknozy – jądra małe, zbite, silnie barwione, okrągłe lub owalne
- kariolizy – jądro ulega trawieniu i przybiera postać „cienia”
- karioreksis – pofragmentowanie jądra
]]> Sun, 25 Jan 2009 18:13:17 +0000 http://www.centriole.kivilo.com/komorka/centriole-i-centrosfera/ http://www.centriole.kivilo.com/komorka/centriole-i-centrosfera/ Transport przez otoczkę – głównie przez pory, cząsteczki o masie powyżej 60 tys. przenikając przez otoczkę odkształcają się (histony, kompleksy enzymatyczne, podjednostki rybosomów)
• tr. do jądra białek odbywa się przez połączenie krótkich sekwencji aminokwasowych (NLS) białka z receptorami porów – importynami
• tr. z jadra to łączenie się innych sekwencji aminokw. (NES) z eksportynami
]]> Sun, 25 Jan 2009 18:12:45 +0000 http://www.centriole.kivilo.com/komorka/otoczka-jadrowa/ http://www.centriole.kivilo.com/komorka/otoczka-jadrowa/ Chromatyna – kompleks DNA i histonów (białek zasadowych). w czasie mitozy (dekondensacja) powstają chromosomy mitotyczne, w interfazie widać rozproszoną euchromatynę i bardziej zbitą heterochromatynę.
Cząsteczki DNA chromatyny 1 diploidalnego jądra mają długość 2-4m i szerokość 2nm, składają się z 3 mld par zasad. 46 takich cząstek jest zwykle upakowanych w kilku tys. l dzięki histonom.
Funkcje chromatyny:
- bierze udział w transkrypcji
- bierze udział w syntezie (replikacji) DNA
]]> Sun, 25 Jan 2009 18:12:29 +0000 http://www.centriole.kivilo.com/komorka/blaszka-jadrowa/ http://www.centriole.kivilo.com/komorka/blaszka-jadrowa/ 2. nukleofilament = włókienko o szerokości 10nm
3. solenoid = włókienko o szerokości 30nm
4. włókienko wyższego rzędu – ok. 300nm
5. chromatyna – 700nm
6. chromosom metafazowy
Chromatyna jąder plemników jest upakowana inaczej: podwójne helisy DNA zginają się i układają obok siebie. Leżące blisko siebie helisy łączy białko – protamina.
Chromosomy mitotyczne, wyróżnia się:
- ch. profazowe – mniej skondensowane i dłuższe
- ch. metafazowe
U człowieka jest 46 chromosomów w 23 parach chromosomów siostrzanych (homologicznych), jest to liczba diploidalna. Chromosomy z jednej pary pochodzą: jeden od matki i jeden od ojca.
Zestaw kom. diploidalnej to:
- 22 pary autosomów
- 1 para ch. płciowych (heterochromosomów)
Zmiany liczby chromosomów:
- liczba poliploidalna – wielokrotność liczby haploidalnej (np. tetra-, oktaploidalność)
- liczba aneuploidalna – inna niż wielokrotność liczby haploidalnej (np. kom. nowotworów złośliwych)
]]> Sun, 25 Jan 2009 18:11:55 +0000 http://www.centriole.kivilo.com/komorka/upakowanie-chromatyny/ http://www.centriole.kivilo.com/komorka/upakowanie-chromatyny/ - ch. metacentryczne – o równej długości ramion
- ch. submetacentryczne – 2 ramiona krótsze
- ch. akrocentryczne – 2 ramiona znacznie krótsze
W pobliżu końców czasami są przewężenia wtórne, które oddzielają satelity (trabanty). Na końcach chromatyd są telomery (z: *DNA nie zawierającym genów, o sekwencji [TTAGGG]n oraz *białek TRF; końce telomerów przechodzą w pojedynczą nić [GG]n), stabilizujące strukturę chromosomu i zapobiegające fuzowaniu się końców chromosomów. Telomer jest odbudowywany po replikacji przez telomerazę (enzym nie aktywny po urodzeniu starzenie się kom. i organizmu). Telomeraza składa się z białka i RNA; mutacje tego RNA prowadzą do schorzenia – dyskeratosis congenita, w którym dochodzi do upośledzenia kom. często się dzielących, w efekcie dochodzi do upośledzonego wytwarzania kom. krwi i nabłonka przewodu pokarmowego, niedorozwoju jąder, zwłóknienia płuc, przedrakowych zmian bł. śluzowej i łysienia.
]]> Sun, 25 Jan 2009 18:11:27 +0000 http://www.centriole.kivilo.com/komorka/budowa-chromosomu/ http://www.centriole.kivilo.com/komorka/budowa-chromosomu/